Jennifer Falk znacząco przyczyniła się do sukcesów zarówno swojej drużyny klubowej, jak i reprezentacji Szwecji (Fot. Michael Erichsen)

Jeżeli w którymkolwiek z tegorocznych zestawień można mówić o niepodważalnym numerze jeden, to zdecydowanie w tym. 32-letnia golkiperka Häcken ma za sobą niezwykle udany rok, w którym to wreszcie wszystko w jej sportowym życiu znów zaczęło się zgadzać. I choć ci bardziej złośliwi lub mniej doinformowani piłkarscy influenserzy co i raz próbowali sprzedać nam tanią historię o Jennifer Falk czasowo zastępującej między słupkami reprezentacyjnej bramki swoją nieco bardziej medialną koleżankę, to fakty niezwykle szybko zweryfikowały te zdecydowanie krzywdzące opinie. Gdyby tylko konkurs rzutów karnych w ćwierćfinale EURO przeciwko Anglii potoczył się nieco inaczej, zawodniczka mistrzyń Szwecji najpewniej stałaby się absolutną bohaterką nawet w oczach najbardziej zagorzałych krytyków, ale… może ten brak ogólnonarodowej burzy koniec końców wyszedł jej nawet na dobre. Bo Falk po cichu robiła swoje, w najbardziej znaczących starciach na szczycie Damallsvenskan zanotowała więcej kluczowych interwencji niż jej konkurentki razem wzięte, a rozegrany na zero z tyłu zwycięski dwumecz z mediolańskim Interem w Pucharze Europy był jedynie fantastycznym dopełnieniem przepięknej i naznaczonej sukcesami historii. I nawet bez celnego strzału z jedenastu metrów na boisku w Zurychu, miniony rok najbardziej na tę chwilę solidna szwedzka golkiperka może z czystym sumieniem zapisać po stronie ewidentnych plusów.

Rankingowe podium uzupełniają dwie inne zawodniczki rodzimej ligi, które – co ciekawe – łączy zdecydowanie więcej, niż na pierwszy rzut oka moglibyśmy przypuszczać. Przedstawicielki tego samego rocznika, do tego imienniczki i żadnej z nich absolutnie nie da się zaklasyfikować do grona cudownych dzieci szwedzkiego futbolu. Moa Öhman oraz Moa Olsson w obecnym miejscu znalazły się przede wszystkim dzięki tytanicznej pracy, konsekwencji w działaniu, a także zaufaniu, którym obdarzyli je kolejni trenerzy. I choć ta pierwsza w poszukiwaniu swojej drogi postanowiła kursować między Północą i Południem, a druga przez cały czas pozostawała wierna Kristianstad, to efekt ich wieloletniej podróży okazał się zaskakująco podobny. Wszak dziś już nikt nie zamierza kwestionować ich pierwszoligowej jakości, a i temat debiutu w kadrze Tony’ego Gustavssona w przypadku tego duetu zdaje się być jak najbardziej logiczną konsekwencją ich bramkarskiego rozwoju. Na kolejnym miejscu mamy strzelczynię jednego z najbardziej efektownych goli w ubiegłorocznej, ligowej kampanii, choć niestety w utrzymaniu Linköping na poziomie ekstraklasy nie pomogło ani to trafienie, ani też wiele ważnych interwencji Cajsy Andersson. W całkowitej degrengoladzie zasłużonego klubu z Östergötland doświadczona golkiperka uczestniczyła jednak chyba w najmniejszym stopniu i jeśli w LFC zamierzają wskazywać winnych gigantycznej klęski, to akurat między słupkami nie bardzo mają czego w tym temacie szukać. Zestawienie zamyka nam regularnie występująca w najlepszym zespole norweskiej Toppserien Tove Enblom, która jako jedyna z tego grona dostąpiła zaszczytu posmakowania fazy ligowej piłkarskiej Ligi Mistrzyń, a w wyjazdowym starciu z Romą jak najbardziej słusznie została okrzyknięta jedną z autorek niezwykle prestiżowego zwycięstwa Vålerengi nad faworyzowanym rywalem.

Rety, to naprawdę już?! Przecież tak niedawno ekscytowaliśmy się kapitalnym wejściem w sezon duetu Smilla Holmberg – Stina Lennartsson, a także czterema urodzinowymi golami autorstwa Felicii Schröder. Rywalizacja Hammarby z Häcken skutecznie rozpalała zresztą naszą wyobraźnię przez większą część ligowej kampanii, choć jak na ironię akurat oba bezpośrednie starcia z udziałem głównych pretendentek do tytułu solidnie nas rozczarowały. Nie mielibyśmy jednak absolutnie nic przeciwko temu, gdyby zespoły te spotkały się na zielonej murawie ponownie już wczesną wiosną, na przykład w historycznym dwumeczu, mającym na celu wyłonienie zwycięzcy inauguracyjnej edycji piłkarskiego Pucharu Europy. A ponieważ nasze eksportowe ekipy znalazły się po przeciwnych stronach turniejowej drabinki, to finał będący wewnętrzną sprawą klubów Damallsvenskan nie jawi się nam wcale w kategorii soccer fiction.

Kibicom szwedzkiej kadry życzymy natomiast, aby na pierwsze selekcjonerskie zwycięstwo Tony’ego Gustavssona czekali jedynie do inauguracyjnej kolejki mundialowych kwalifikacji, które zakończą się dla nas pomyślnie już w okolicach początku czerwca. Wyprawa do Brazylii nie jest może podróżą na drugi koniec świata, ale dobrze dać sobie czas, aby jakoś rozsądnie ją pod względem logistycznym zaplanować, wobec czego zupełnie niepotrzebne wikłanie się w trudne, nieprzewidywalne i zdradliwe baraże uważamy za wybitnie niestosowne. Samemu szkoleniowcowi, a także jego sumiennie dobranym sztabowcom, chcielibyśmy natomiast życzyć wielu nieprzespanych nocy, a także wymagających czasami wybitnie niepopularnych decyzji trenerskich wyzwań. Jasne, bogactwa i pomyślności winszują sobie w okolicach Nowego Roku dosłownie wszyscy, lecz akurat w przypadku reprezentacji potencjalny kłopot selekcyjnego bogactwa oznaczać będzie profity dla całego szwedzkiego futbolu, a tego w równym stopniu chcemy i potrzebujemy.

Na koniec, last but not least, wielkie podziękowania dla wszystkich, którzy choć jeden raz zajrzeli tutaj w kończącym się właśnie roku 2025. Jak zawsze byliście najlepszą inspiracją, a także motywacją do działania nawet w tych nieco trudniejszych chwilach. Każdemu z Was życzę więc dużo zdrówka, pozytywnej energii, a także przynajmniej 365 pomysłów na to, jak uczynić swój mały świat jeszcze bardziej wyjątkowym miejscem do życia. I bardzo proszę, abyście nigdy nie zapominali o tym, że żyjecie przede wszystkim o to, aby być szczęśliwymi tu i teraz. Wszak otaczająca Was rzeczywistość jest jedyną, której istnienia możecie być absolutnie pewni.

Przepięknego Nowego Roku 2026!!

Powiedzmy sobie szczerze – tegoroczny wybór nie był ani łatwy, ani tym bardziej oczywisty. Wyraźna liderka w wyścigu po największe indywidualne wyróżnienie nie wykreowała się ani przez moment, a w zależności od pory roku poważne argumenty przemawiające za swoimi kandydaturami dostarczało nam nawet pięć-sześć piłkarek. Koniec końców w sposób szczególny docenić należy jednak rekordowo stabilną dyspozycję, która w subiektywnym ujęciu znaczy znacząco więcej niż decydujący gol w finale Ligi Mistrzyń, chwilowa pogoń za niedoścignionym rekordem Hanny Ljungberg, powstrzymanie swoimi nieszablonowymi interwencjami mediolańskiego Interu, czy wreszcie stworzenie najbardziej wartościowego tandemu w centralnej strefie boiska na szwajcarskim EURO. A skoro tak, to poproszę o hałas dla najlepszej z najlepszych w kończącym się roku – Nathalie Björn.

Przy okazji wyróżnienia dla Novy Selin wspominaliśmy o wyjątkowo skutecznej szkółce AIK i nie da się ukryć, iż tegoroczna laureatka Diamentowej Piłki także zalicza się do dumnego grona jej absolwentek. To właśnie na północy Sztokholmu, występując wówczas jeszcze przede wszystkim na prawej obronie, Björn stawiała swoje pierwsze kroki w seniorskiej piłce. W kolejnych latach swoje umiejętności doskonaliła kolejno w Eskilstunie oraz Rosengård i to reprezentując te kluby udało się jej na stosunkowo wczesnym etapie kariery zasmakować europejskich pucharów. Transfer do angielskiego Evertonu wydawał się na pierwszy rzut oka ruchem cokolwiek nieoczywistym, lecz z dzisiejszej perspektywy nie da się ukryć, że z niebieskiej części Liverpoolu do niebieskiej części Londynu droga okazała się zdecydowanie krótsza niż z któregokolwiek klubu Damallsvenskan. I nawet jeśli niektórzy będą podkreślać, że rola Björn w nowym zespole rosła wprost proporcjonalnie do problemów zdrowotnych jej bezpośrednich konkurentek do regularnej gry w wyjściowej jedenastce (Girma, Buchanan), to jednak nikt nie powinien kwestionować faktu, że oto na tak newralgicznej pozycji mamy swoją przedstawicielkę w jednym z klubów ścisłej, europejskiej topki. Podobnie ma się zresztą kwestia zmiana warty w drużynie narodowej, gdyż jeszcze przed oficjalną informacją o zakończeniu reprezentacyjnych karier przez legendy pokroju Eriksson czy Sembrant, wiodąca pozycja stoperki Chelsea na środku bloku defensywnego kwestionowana nie była nawet przez najbardziej na świecie kochającego sprawdzone warianty Gerhardssona. Czy jest to dostatecznie przekonujący dowód wyjątkowej, sportowej jakości 28-letniej defensorki? Być może, choć jednocześnie mamy przeświadczenie graniczące z pewnością, iż sama zainteresowana wciąż będzie nam o swojej niepodważalnej klasie regularnie przypominać. Ku radości własnej i całej szwedzkiej piłki!

O tym, że w Solnej z młodzieżą pracować potrafią, nie od dziś doskonale zdajemy sobie sprawę. A przykładów na potwierdzenie tej tezy nie musimy wcale szukać w odległej przeszłości, wszak transfery sióstr Nildén oraz Rosy Kafaji to przecież gorące tematy dosłownie ostatnich lat. Mało tego, nawet przed rokiem, choć cała kampania okazała się mino wszystko dla fanów sztokholmskich Gryzoni sporych rozmiarów rozczarowaniem, w tej konkretnej kategorii nominację uzyskała Maja Johansson, wytransferowana zresztą na koniec roku do mistrzowskiego Rosengård. Pojawienia się kolejnej perełki w talii trenera Syberyjskiego mogliśmy się zatem mniej lub bardziej spodziewać, lecz w przedsezonowych przewidywaniach rolę tę przeznaczaliśmy raczej dla regularnie śrubującej wszelkie możliwe juniorskie rekordy strzeleckie Aleksandry Boguckiej lub ewentualnie coraz mocniej odznaczającej swoje piętno na młodzieżowej ekipie AIK Nellie Eriksen Yasseri. I choć obie wymienione w pierwszym zespole z Solnej jak najbardziej zdążyły nie tylko zadebiutować, to jednak show ostatecznie skradła im niepozorna, mierząca sobie 165 centymetrów wzrostu blondynka z środka pola.

Nova Selin w futbolu młodzieżowym swoją kartę oczywiście także zapisała, ale jednak na przełomie wiosny i lata 2025 to jej forma eksplodowała tak wyraźnie, że nawet w Solnej byli tym faktem nieco zaskoczeni. Z oczywistościami nikt jednak polemizować nie zamierzał, wobec czego nieopierzona siedemnastolatka szybko posadziła na ławce rezerwowych ściąganą przecież z całkiem sporymi oczekiwaniami ze szkockiego Celtiku Signe Carstens. To jednak nie ona, a będąca najwyraźniej posiadaczką żelaznych płuc Selin stworzyła z Daniellą Famili oraz Ellę Reidy oryginalny siłą różnorodności tercet, który sprawił, że po wielu latach posuchy i bezradnego zgrzytania zębami, na kombinacyjną grę AIK znów dało się patrzeć z realną przyjemnością. I kto wie, czy słowa te nie stanowią największej laurki, jaką na koniec roku możemy postawić przy jej nazwisku. A jeśli tylko odważne zapowiedzi urodzonego w Szczecinie klubowego szkoleniowca mają się urzeczywistnić, to stojąca u progu naprawdę wielkiej kariery wszechstronna pomocniczka może prędzej niż później dopisać swoje nazwisko do listy najwybitniejszych absolwentek piłkarskiej akademii AIK. Bo sufit w tym konkretnym przypadku znajduje się naprawdę wysoko.

O tej postaci napisaliśmy już chyba wszystko, ale przecież należne honory jak najbardziej oddawać trzeba. Szczególnie, jeśli mówimy o najwybitniejszym – co do tego nie ma chyba żadnych wątpliwości – selekcjonerze, który kiedykolwiek miał przyjemność pracować z seniorską reprezentacją Szwecji. Ogólny szacunek budzi nie tylko medalowy dorobek Gerhardssona, ale przede wszystkim uratowanie dla kadry kilku niezwykle istotnych postaci oraz styl, który prowadzony przez niego zespół zawsze prezentował w chwilach decydującej próby. Za pandemiczne Igrzyska w Japonii wdzięczni będziemy już zawsze, gdyż to właśnie pośrodku niezwykle absorbującej mentalnie rzeczywistości, ubrana w niebiesko-żółte stroje drużyna podarowała nam w prezencie najwspanialsze dwa tygodnie, jakie kiedykolwiek widział szwedzki futbol. I nawet jeśli w papierach wystarczyło to jedynie do zawieszenia na szyjach tylko srebrnych krążków, to tak bardzo potrzebne wtedy każdemu z nas poczucie dumy rozpiera nas za każdym razem, gdy w ogóle wspomnimy o tamtym, niezapomnianym lecie.

Już przed rozpoczęciem decydującego rozdania było jasne, że szwajcarskie EURO będzie definitywnym pożegnaniem Gerhardssona ze stanowiskiem selekcjonera. Nie brakowało głosów, iż tak uczciwe postawienie sprawy może ostatecznie przynieść więcej szkód niż korzyści, lecz zarówno sam szkoleniowiec, jak i przedstawiciele Federacji, postanowili tym razem zagrać w otwarte karty. O ile ta strategia zdawała się mieć logiczny sens, o tyle nadmierne przywiązanie do pewnej grupy nazwisk, a także pozorne zamknięcie się na znajdujące się w przededniu imprezy w naprawdę wybornej formie młode zawodniczki, zdawało się wzbudzać jak najbardziej uzasadniony niepokój. Pochodzący z Uppsali, doświadczony w swoim fachu trener raz jeszcze udowodnił jednak, że selekcjonerska logika nie zawsze musi iść w parze z tą najbardziej oczywistą i nawet jeśli tym razem całe to zamieszanie zakończyliśmy bez medali, to miana jednej z dwóch (obok Hiszpanii) najbardziej efektownych drużyn EURO 2025 nikt i nic już nam nie odbierze. Przypadek? Nie sądzę, po prostu Gerhardsson – i wszystko jasne!

Po raz pierwszy jej nazwisko szturmowało nagłówki piłkarskich portali jesienią 2019, kiedy to osiemnastoletnia wówczas napastniczka stała się jedną z twarzy nieoczekiwanej, wyjazdowej wiktorii ekipy z Uppsali nad faworyzowanym Hammarby. Stawką tamtej potyczki był bezpośredni awans w szeregi Damallsvenskan i choć to Bajen rozpoczęły ją od mocnego uderzenia, to między innymi dzięki kapitalnej dyspozycji młodej snajperki, pełna pula pojechała ostatecznie na Studenternas IP. Olsson na tym osiągnięciu nie zamierzała jednak poprzestawać i nawet jeśli najwyższej, szwedzkiej klasy rozgrywkowej szturmem zdecydowanie nie wzięła, to jednak dorobek pięciu goli i trzech asyst w debiutanckim sezonie należy obiektywnie ocenić jako więcej niż przyzwoity. Jak najbardziej pozytywne wrażenie robić może także dwukrotne wywalczenie mistrzostwa amerykańskiej ligi akademickiej NCAA, które szwedzka napastniczka świętowała w barwach Florida State Seminoles. Powrót do kraju i podpisanie rocznego kontraktu ze stołecznym AIK miał być dla Olsson nowym otwarciem, lecz dopiero jesienią 2024 jej ewidentnie rosnąca dyspozycja zaczęła faktycznie cieszyć fanów futbolu z północnych przedmieść szwedzkiej stolicy.

Ekstraklasę dla AIK udało się koniec końców uratować po zwycięskich barażach, lecz przełomowego jak się miało okazać sezonu 2025 Olsson w Solnej nawet nie rozpoczęła. Bo skoro zainteresowany jej usługami okazał się definiujący się na nowo Kristianstad, to obok takiej oferty nie można było przejść obojętnie. I bawiąc się w numerologię można spokojnie stwierdzić, iż przenosiny do północno-wschodniej Skanii były dla 24-letniej snajperki strzałem w dziewiątkę, gdyż podczas pierwszej rundy w pomarańczowej koszulce dokładnie tyle razy udało jej się wpisać na listę strzelczyń. Poparte naprawdę równą, solidną dyspozycją występy nie przeszły bez echa, a ich bezpośrednimi następstwami okazały się między innymi transfer do angielskiego Liverpoolu, a także powołanie do szerokiej kadry przez nowego selekcjonera Tony’ego Gustavssona. I choć ligowa jesień w wykonaniu The Reds okazała się jedną, wielką serią rozczarowań, to akurat szwedzką napastniczkę o taki stan rzeczy obwiniać można najmniej. A nadany jej przez sympatyków z czerwonej części miasta przydomek Beata Goalsson mówi nam w tym temacie więcej niż jakakolwiek, nawet najbardziej sprzyjająca statystyka.