Sympatycy szwedzkiego futbolu – pierwszy kwartał 2024 (koloryzowane)

Gdy kilka lat temu prominentne głowy spod znaku SvFF oraz EFD zapewniały nas o tym jak bardzo reforma Pucharu Szwecji podniesie prestiż tych podupadających nieco rozgrywek, mieliśmy w zasadzie trzy opcje. Pierwsza z nich zakładała, że we wszystko uwierzymy na słowo, druga – że od razu przypuścimy ostrą krytykę tego projektu, trzecia zaś – że z ostateczną oceną wstrzymamy się do momentu, w którym nowa formuła zmagań dostarczy nam wystarczająco dużo materiału do rzetelnej analizy. Trzy lata funkcjonowania w obecnej rzeczywistości doprowadziły nas jednak do punktu, w którym chyba z pełną odpowiedzialnością możemy stwierdzić, że naszym futbolowym decydentom – w przeciwieństwie do ich kolegów i koleżanek po fachu pracujących na co dzień w UEFA – uzdrawianie rozgrywek zdecydowanie nie wychodzi najlepiej. Co więcej, trudno oprzeć się wrażeniu, że coraz więcej osób zaczyna tęsknić za starym formatem, który w swojej prostocie zapewniał nam jednak ten nieuchwytny gołym okiem dreszczyk adrenaliny, nie bez racji chociażby w Anglii nazywany magią pucharu. Mało atrakcyjna faza grupowa, podlana na dodatek absurdalnym geograficzno-koszykowym sosem, owej magii skutecznie nas jednak pozbawiła, nie oferując w zamian absolutnie nic. W wyniku wspomnianych już artystycznych wygibasów z rozstawieniami, strefami północnymi i południowymi, czy wreszcie mało atrakcyjnym terminarzem i zerowym zainteresowaniem mediów oraz sponsorów, na przełomie lutego i marca szesnaście zespołów co roku kisi się w niemal identycznie wyglądających grupach, a ich boiskowa rywalizacja zdecydowanie bardziej niż prestiżowe zmagania, przypomina sparingowe kopanie futbolówki we wczesnowiosennym okresie przygotowawczym. Wyjątkiem od ostatniego z wymienionych są rzecz jasna mecze z udziałem piłkarek Hammarby, ale do tego, że w Södermalm potrafiliby zrobić święto nawet z towarzyskiej gierki na kole podbiegunowym, też zdążyliśmy się już przyzwyczaić. I z mało przekonująco skrywaną dumą możemy podkreślać, że fani Bajen to na ten moment prawdopodobnie jeden z trzech – obok londyńskiego Arsenalu i Portland Thorns – najlepiej zorganizowanych ruchów kibicowskich na świecie.

Skoro jesteśmy już przy Hammarby, to klub ten pokazał w sobotę supremację nie tylko na trybunach, ale i na murawie Skytteholms IP. Po nieco nerwowym początku, trener Martin Sjögren mógł spokojnie podziwiać zaskakująco płynnie funkcjonujące nowe ustawienie mistrzyń Szwecji, wymuszone poniekąd całkowicie usprawiedliwioną absencją Simone Boye. Jonna Andersson oraz Stina Lennartsson w roli nieco bardziej klasycznych bocznych defensorek spisały się jednak równie obiecująco, co na wahadłach, a z przodu strzelanie kolejnych goli wzięły na siebie byłe podopieczne Sjögrena z reprezentacji Norwegii. Efekt? 4-0 i w zasadzie klepnięty awans do fazy finałowej, bo kataklizmu w domowej rywalizacji z Örebro zdecydowanie nie przewidujemy. O trochę większe emocje w grupie obejmującej Sztokholm i okolice mogły postarać się zawodniczki Djurgården, ale na Behrn Arenie najpierw straciły podstawową stoperkę Beatę Kollmats, potem dwa gole i tym sposobem w klasyczny dla siebie sposób wypisały się w zasadzie z gry o cokolwiek. Oprócz ubiegłorocznych triumfatorek Svenska Cupen, pewnym krokiem do półfinału zmierzają także ekipy Häcken oraz Piteå, a jedyną realną niewiadomą stanowi chyba wyłącznie obsada pierwszej lokaty w drugiej grupie południowej. Do tego zaszczytnego miana całkiem serio pretendują bowiem zawodniczki Linköping i Rosengård, których rywalizacja – zupełnie jak wiele politycznych głosowań w czasie słusznie minionej pandemii – odbędzie się jednak wyłącznie w formie korespondencyjnej. Drużyny te za tydzień zmierzą się bowiem z zupełnie innymi rywalkami, a nieco większe szanse w tym osobliwym wyścigu trzeba chyba przyznać ekipie ze stolicy Skanii, ze względu na to, iż na jej drodze staną przeciwniczki z trzeciego poziomu rozgrywkowego. W tym samym czasie piłkarki z Östergötland będą natomiast musiały zmierzyć się z nieobliczalnym Vittsjö, które dopiero co – również zgodnie z wieloletnią, niepisaną tradycją – dostało porządną lekcję futbolu od Rosengård.

Ktoś nie bez racji zauważy, że od półfinałów wszystko – łącznie z odpowiednim do rangi rozgrywek poziomem emocji – wróci do normy, ale skoro tak, to może… nie bawmy się w te fazy grupowe, tylko od razu zorganizujmy Puchar Szwecji w formule Final Four dla czterech najlepszych ekip Damallsvenskan z poprzedniego sezonu. Będzie szybciej, taniej, reklama zrobi się sama, a my będziemy mogli obwieścić urbi et orbi, że oto staliśmy się jedynym krajem, gdzie puchar stał się tak prestiżowy, że aż ekskluzywny. Co więcej, niejako w gratisie dostaniemy jeszcze dodatkowo podkręcony finisz ligi, bo przecież czwarte miejsce na koniec sezonu będzie niosło za sobą wymierne korzyści. To wszystko oczywiście daleko posunięty sarkazm, bo oczywiście taka formuła zmagań byłaby jawnym zaprzeczeniem leżącej u podstaw tych rozgrywek idei turnieju dla wszystkich. Inna sprawa, że zreformowany przed kilkoma laty Puchar także nie ma z nią zbyt wiele wspólnego, bo załóżmy na moment (kompletnie nierealistycznie, ale co tam), że oto za tydzień szwedzkie środowisko piłkarskie będzie przecierać ze zdumienia oczy, gdy IFK Göteborg zwycięży na Malmö Idrottsplats, a piłkarki z Lidköping dokonają analogicznego wyczynu w starciu z Växjö. No i właśnie… takie rozstrzygnięcie w Anglii, Niemczech i każdym innym zdroworozsądkowo myślącym kraju oznaczałoby, iż właśnie napisała się wspaniała historia, którą zawodniczki, działacze i sympatycy tego niżej notowanego klubu wspominać będą nawet za kilka(dziesiąt) lat. Tymczasem u nas jedyną nagrodą za takie osiągnięcie pozostaje własna satysfakcja, bo o żadnym awansie do kolejnej fazy kosztem krajowego potentata nie ma nawet co marzyć.

Najwyraźniej jednak w najbliższej przyszłości będziemy musieli nauczyć się funkcjonować w rzeczywistości obejmującej zupełnie nielogiczny i organizowany na opak elementarnej logice puchar, rozszerzoną do granic absurdu ligę, kadrę A bezrefleksyjnie tracącą przynajmniej sześć bezcennych miesięcy trudnego okresu przejściowego i reprezentację U-17 spadającą właśnie z hukiem z 28-zespołowej (!) dywizji A w swojej kategorii wiekowej. I całe w tym wszystkim szczęście, że przynajmniej Johanna Kaneryd została w miniony piątek jedną z bohaterek meczu na szczycie angielskiej WSL, Magdalena Eriksson i Fridolina Rolfö wróciły do gry po poważnych, zdrowotnych perypetiach, a Matilda Vinberg z Amandą Nildén brawurowo poprowadziły swój Tottenham do wygranej z Leicester. Bo takie światełka w tunelu są nam naprawdę potrzebne niczym tlen. I ani trochę nie obrazimy się, jeśli kolejne miałoby rozbłysnąć już za kilka dni na Bravida Arenie w Hisingen.

Tottenham Roberta Vilahamna sprawił zdecydowanie największą pucharową niespodziankę minionego weekendu (Fot. Alex Davidson)

Dwie muchy grają sobie w piłkę nożną w filiżance i nagle jedna mówi do drugiej: Ty się nie ociągaj, bo za dwa dni gramy w pucharze. Wybaczcie ten żenujący żart na początek, ale doprawdy trudno o bardziej trafne podsumowanie zakończonego właśnie weekendu. Tak się bowiem złożyło, że w większości europejskich krajów pierwszy marcowy termin zarezerwowano właśnie dla rozgrywek pucharowych, które zresztą dostarczyły nam wielu ciekawych rozstrzygnięć. A szwedzkie piłkarki, co wcale nie było ostatnimi czasy aż tak oczywiste, miały w nich całkiem spory udział i nie będzie nadużyciem stwierdzenie, że to im często przypadały w tych boiskowych spektaklach pierwszoplanowe role.

Zacznijmy jednak od wizyty na podwórku krajowym, bo po pierwsze – koszula zawsze bliższa ciału, a po drugie – inauguracji fazy grupowej Pucharu Szwecji zignorować zwyczajnie nie wypada. Tym bardziej, że terminarz od razu dostarczył nam jak na talerzu dwa starcia ze sporym potencjałem na głośny, futbolowy hit. I to nawet pomimo faktu, że pogoda u progu wiosny bynajmniej nie zachęcała ani do gry w piłkę, ani tym bardziej do bacznego obserwowania jej z perspektywy trybun. O ile jednak w sztokholmskich derbach poziom rywalizacji faktycznie nie zachwycił, a bezbramkowy remis w rywalizacji Hammarby z Djurgården nie skrzywdził żadnej ze stron, o tyle na Kopparvallen w Åtvidabergu od pierwszej do ostatniej minuty zawodniczki Linköping i Rosengård zaserwowały nam prawdziwą jazdę bez trzymanki. Trafienia Cornelii Kapocs oraz Cathinki Tandberg sprawiły, że występujące formalnie w roli gospodyń piłkarki z Östergötland w pewnym momencie prowadziły już różnicą dwóch goli, ale przyjezdne ze Skanii chyba wreszcie przypomniały sobie o własnym DNA i zupełnie jak za wcale nie tak starych, lecz z pewnością dobrych czasów, wyrwały jeden punkt w doliczonym czasie gry za sprawą Emmy Jansson. Ponadto, w Hisingen niezmiennie stabilnie: klub wygrywa (tym razem gładkie 3-0 z Växjö), a kolejne dzieciaki (tym razem Matilda Nildén) w wielkim stylu przedstawiają się publiczności na Bravida Arenie; Piteå, Kristianstad oraz Vittsjö urządzają sobie punktowane treningi strzeleckie w rywalizacji z przedstawicielkami niższych klas rozgrywkowych, a Umeå skutecznie ucisza tych, którzy po lutowych grach towarzyskich w drużynie z Brommy widzieli potencjalną rewelację nadchodzących rozgrywek ligowych.

A co słychać w wielkich, europejskich klubach? Hat-trick Stiny Blackstenius pozwolił londyńskiemu Arsenalowi dosłownie przejechać się po Aston Villi w półfinale Pucharu Ligi. Jest to rezultat o tyle istotny, że te w teorii zdecydowanie najmniej prestiżowe rozgrywki mogą okazać się dla stołecznych Kanonierek jedyną w trwającym właśnie sezonie szansą na włożenie do klubowej gabloty jakiegokolwiek trofeum. O końcowy triumf będzie im jednak o tyle trudno, że w decydującym boju ich umiejętności sprawdzi Chelsea, która wczoraj – przy czynnym udziale szwedzkiego tercetu z The Blues (Nathalie Björn przedwcześnie opuściła plac gry z powodu kontuzji) – skromnie pokonała Everton w ćwierćfinale FA Cup. Tym samym Emma Hayes wciąż może pożegnać się z Wyspami Brytyjskimi poczwórną koroną i w rezultacie stać się zapewne wieczną legendą klubu z Kingsmeadow. W fazie półfinałowej Pucharu Anglii Londyn ma jednak aż dwóch reprezentantów, a to wszystko za sprawą zamieszania, jakie w rywalizacji z faworyzowanym Manchesterem City stało się udziałem prowadzonego przez Roberta Vilahamna Tottenhamu. Ponad dwugodzinna batalia na Brisbane Road zakończyła się ostatecznie pasjonującym konkursem jedenastek, w którym swoje próby bez najmniejszych problemów wykorzystały Amanda Nildén oraz Filippa Angeldal. Z tej dwójki, po końcowym gwizdku sędzi Kirsty Dowle, powody do radości miała jednak tylko wypożyczona z Juventusu defensorka, bo to właśnie jej zespół (w jego kadrze znajduje się również Matilda Vinberg) cały czas pozostaje w grze o tytuł. Historyczną promocję do najlepszej czwórki wywalczyły ponadto Lisice z Leicester, a w wyjazdowym zwycięstwie nad Liverpoolem (2-0) udział miała między innymi dwudziestoletnia Emilia Pelgander. Na ćwierćfinale swoją przygodę z FA Cup zakończył za to Brighton & Hove Albion Julli Zigiotii i Emmy Kullberg, niezwykle boleśnie (0-4) wypunktowany w sobotnie popołudnie przez najwyraźniej rozkręcający się z biegiem rundy rewanżowej Manchesterem United.

Zwalniać tempa ani trochę nie zamierza za to Madelen Janogy, która w sposób szczególny upodobała sobie chyba gnębienie rywalek z Turynu. Przed kilkoma tygodniami była snajperka Piteå i Hammarby dwukrotnie trafiała do siatki na Campo La Marmora w spotkaniu ligowym, a teraz dosłownie skopiowała ów wyczyn w półfinale Coppa Italia. To wszystko sprawiło, że Fiorentina stosunkowo pewnie (3-1) pokonała na wyjeździe mocno faworyzowany przez bukmacherów Juventus, meldując się tym samym w wielkim finale rozgrywek. A w nim, co z kolei zaskoczeniem ani trochę już nie jest, znalazło się także miejsce dla AS Romy. Aktualne mistrzynie Włoch kolejny raz w tym sezonie zabawiły się (5-2) z coraz bardziej dołującym Milanem, a malutkim pocieszeniem dla szwedzkich fanów ekipy z Mediolanu może być fakt, iż jedno z honorowych trafień dla gościń było dziełem Evelyn Ijeh, która w ten sposób oficjalnie rozpoczęła swoje strzelanie na Półwyspie Apenińskim. Ćwierćfinał Pucharu Danii z Koldingiem na swoją korzyść (2-0) rozstrzygnęły piłkarki Brøndby, w składzie których na boku defensywy oglądaliśmy w wyjściowej jedenastce Johannę Alm. Zdecydowanie mniej przyjemnie tę fazę zmagań wspominać będzie natomiast Hannah Kohl, bo nie dość, że rywalizację z Århusem 27-letnia golkiperka obserwowała jedynie z perspektywy ławki rezerwowych, to jeszcze jej Fortuna Hjørring przegrała po wyrównującym boju 0-1. Szwedzkich akcentów jako takich zabrakło w obu półfinałach Coupe de France, ale kibice z Hisingen z zainteresowaniem mogli obejrzeć paryskie derby, w których to ćwierćfinałowe przeciwniczki BK Häcken w tegorocznej edycji Lidze Mistrzyń (Paris SG) okazały się lepsze od ich niedawnych grupowych rywalek (Paris FC), choć do wyłonienia ostatecznych zwyciężczyń także tu konieczne były rzuty karne. Inna sprawa, że jedną z bohaterek PSG raz jeszcze została Tabitha Chawinga, bo bez wkładu własnego ze strony snajperki z Malawi, pucharowa przygoda tego zdecydowanie najbardziej zasłużonego, paryskiego klubu niechybnie dobiegłaby wczoraj końca.

Oj, widywało się już łatwiejsze ścieżki awansu do poważnych turniejów (Fot. UEFA)

Francja, Anglia, Irlandia – tak prezentuje się ostatecznie zestaw rywalek, z którymi kadra Petera Gerhardssona zmierzy się w pierwszej fazie eliminacji do szwajcarskiego EURO. I gdyby analizować to losowanie z dzisiejszej perspektywy, to wiele przemawiałoby za tym, że przynajmniej dla nas kwalifikacyjne emocje wcale nie zakończą się latem, a o bilety do Bazylei, Zurychu, czy Berna będziemy się bić jeszcze w grudniowym mrozie. Jasne, nie jest to przesadnie zachęcająca wizja, ale nie ma co kryć, że to druga i trzecia obecnie drużyna rankingu FIFA jawią się jako może nie murowane, lecz jednak wyraźne faworytki do zajęcia w tej stawce dwóch pierwszych miejsc. A tylko te lokaty zapewniają awans do finałów bez konieczności rozgrywania mało przyjemnych, dwuetapowych baraży w jesienno-zimowej scenerii. Pewnym pocieszeniem może być tu dla nas fakt, że podczas kadencji obecnego selekcjonera akurat przeciwko Francuzkom grało się naszym kadrowiczkom zaskakująco dobrze, ale potyczki te odbyły się tak dawno, że w błyskawicznie zmieniającej się na naszych oczach futbolowej rzeczywistości, stanowią one już bardziej ciekawostkę niż realny punkt odniesienia. Zdecydowanie świeższe wspomnienia mamy natomiast z konfrontacji z angielskimi Lwicami i te obrazki nie są już delikatnie rzecz ujmując równie przyjemne. Bo choć po poniesionej w marnym stylu porażce 0-4 główną winowajczynią takiego stanu rzeczy ogłoszono publicznie Hedvig Lindahl, to w zasadzie cała szwedzka kadra zaprezentowała się wówczas na Bramall Lane zdecydowanie poniżej oczekiwań. A podopieczne trenerki Sariny Wiegman od tamtego czasu zdążyły wrzucić jeszcze wyższy bieg, o czym dopiero co boleśnie przekonały się na swojej skórze kolejno Austriaczki i Włoszki.

Trzeba uczciwie przyznać, że UEFA zadbała o to, aby najsilniejsze na papierze federacje miały na szwajcarskie boiska nieco łatwiejszą drogę. System rozstawienia, a także formuła dwumeczów na obu etapach baraży, w sposób ewidentny premiują potencjalnie mocniejszych, choć trzeba zaznaczyć, że jest w tym wszystkim jeden malutki haczyk. Otóż spadek reprezentacji Szwajcarii do niższej dywizji sprawił, iż na upragnione rozstawienie w decydującej rundzie kwalifikacji liczyć może jedynie siedem spośród ośmiu ekip ścieżki A. Innymi słowy, niebagatelnego znaczenia może nabrać tu naprawdę każdy punkt i każdy gol, bo zespół sklasyfikowany ostatecznie na lokacie numer 16 (czyli najsłabszy spośród tych, które zajmą w swoich grupach czwarte miejsca), skazuje się tym samym na zdecydowanie trudniejszego rywala w grze o awans do turnieju finałowego. Choć pozycji czerwonej latarni w każdej z grup uniknąć warto jeszcze dlatego, że wiąże się ona także z degradacją do dywizji B kolejnej edycji Ligi Narodów. Stworzony przez UEFA ekosystem zdaje się więc działać jak dotąd sprawnie i bez zarzutów, a liczba meczów rozgrywanych bez jakiejkolwiek realnej stawki rzeczywiście zredukowana została jedynie do niezbędnego minimum. Wracając jednak do baraży: o ile przejście ich pierwszego etapu dla każdej z obecnych w ścieżce A ekip wydaje się być li i wyłącznie mało ekscytującym obowiązkiem, o tyle kolejna faza to już możliwość zmierzenia się z takimi zespołami jak chociażby Serbia, Szkocja, czy Portugalia. Oczywiście, nie są to (jeszcze) rywale, przed którymi trzeba na samą myśl drżeć z przerażenia, ale o powtórce z bośniackiego spacerku w takim zestawieniu mowy na pewno nie będzie. Zanim jednak nadejdzie jesień, skupmy się jednak na wiośnie, wszak dopiero co dał nam przykład BK Häcken, jak skutecznie rywalizować z faworytkami z Anglii i Francji. Powtórka z rozrywki mile widziana i choć słowa wykonywanego przez Idę Redig hymnu aktualnych wicemistrzyń Szwecji odnoszą się rzecz jasna do czegoś zupełnie innego, to aż chciałoby się w kontekście nadchodzących eliminacji powiedzieć från Hisingen till framtiden.

A tak już całkowicie humorystycznie, warto odnotować, że oto kolejny raz losowanie marzeń trafiło się kadrze, która jak żadna inna zawodzi w ostatnim dziesięcioleciu przy niemal każdej nadarzającej się okazji. Trzeci koszyk ani trochę nie przeszkodził Norweżkom w uniknięciu wszystkich europejskich potęg i możemy chyba powoli przyjmować zakłady, że jeśli tylko drużyna prowadzona od niedawna przez Gemmę Grainger do finałów się zakwalifikuje, to niechybnie trafi podczas nich do grupy szwajcarskiej. A z dużym prawdopodobieństwem uświetni nam nawet mecz otwarcia, choć niekoniecznie sięgnie w nim po jakiekolwiek punkty. Cóż, jak zatem widać w życiu pewne są nie tylko śmierć, podatki i główki Lindsey Horan.

Rosa Kafaji asystuje, a Filippa Angeldal kończy niezwykle udany, reprezentacyjny tydzień w najlepszy możliwy sposób (Fot. Bildbyrån)

Pięć goli na treningowym stadionie bez trybun i jeszcze pięć na zdecydowanie bardziej efektownej sztokholmskiej Tele2 Arenie w obecności ponad jedenastu tysięcy widzów – pierwsze w tym roku zgrupowanie szwedzkiej kadry ewidentnie przebiegło zgodnie z uprzednio nakreślonym scenariuszem. Fakt, że lutowy dwumecz był w pewnym stopniu wyjątkowy, pośrednio potwierdził nawet sam Peter Gerhardsson, szczerze przyznając podczas jednej z konferencji, iż tym razem zdarzyło mu się złamać swoją niepisaną zasadę i jeszcze przed pierwszym gwizdkiem zaplanować konkretne roszady zarówno taktyczne, jak i personalne. Współczesny futbol rozwinął się jednak do tego stopnia, iż nawet takie wydawałoby się letnie i pozbawione odpowiedniej temperatury potyczki mogą stanowić cokolwiek zadowalającą bazę do skrupulatnej analizy. Podstawowy, wynikający bezpośrednio z oficjalnego kalendarza FIFA wniosek jest oczywiście taki, że łatwo już było, a wraz z nadejściem kwietnia rozpoczynają się prawdziwe schody. Skoro jednak niełatwa wspinaczka ku finałom EURO ’25 tak czy inaczej nas czeka, to miło byłoby rozpocząć ją przynajmniej w niezłych nastrojach, co najwyraźniej kilka szwedzkich kadrowiczek wzięło sobie mocno do serca. I tym właśnie sposobem wyklarowała nam się lista mniej lub bardziej oczywistych zwyciężczyń lutowego okna reprezentacyjnego, na której nie mogło rzecz jasna zabraknąć obu piłkarek ze zdjęcia powyżej.

Plusy tygodnia:

Filippa Angeldal – solidna w starciu wyjazdowym, bliska perfekcji w sztokholmskim rewanżu. Druga najlepsza piłkarka Szwecji poprzedniego roku kalendarzowego ani myśli spuszczać z tonu, wysyłając kolejny, jasny sygnał, że już teraz jest gotowa do roli pierwszej rozgrywającej w podstawowym dla Gerhardssona ustawieniu 1-4-2-3-1. Jedynym, malutkim znakiem zapytania może być w kontekście najbliższych tygodni wyłącznie jej pozycja w drużynie klubowej. Jeszcze niedawno mogło się wydawać, że wobec transferu Deyny Castellanos do Bay FC oraz ogromnego pecha Jill Roord, tercet Coombs – Hasegawa – Angeldal na dobre stanie się podstawowym wyborem Garetha Taylora. Walijski szkoleniowiec Manchesteru City zaskoczył jednak przesunięciem na dziesiątkę Jessiki Park, a manewr ten przyniósł tak wymierne efekty, że podobnego eksperymentu spróbowała na gruncie reprezentacyjnym również Sarina Wiegman. Ekipa z niebieskiej części Manchesteru wciąż pozostaje jednak w grze o trzy trofea na krajowym podwórku, w związku z czym o minuty dla naszej rozgrywającej możemy być względnie spokojni.

Nathalie Björn – jeszcze jedno nazwisko pokazujące, że ani trochę nie pomyliliśmy się w selekcji piątki nominowanych do zaszczytnego tytułu Szwedzkiej Piłkarki Roku 2023. Złośliwi wypomną oczywiście, że w rewanżu przytrafił się stoperce Chelsea niefortunny błąd, w wyniku którego swoją bramkową szanse mogła mieć Milena Nikolic, ale nawet oni muszą chyba przyznać, że na tę chwilę pochodząca z Uppsali 26-latka to najpewniejsza i najbardziej stabilna defensorka w talii Petera Gerhardssona. Jasne, Sembrant czy Ilestedt prawdopodobnie cały czas mogą dać kadrze minimalnie więcej przy okazji ofensywnych stałych fragmentów gry (choć i w tym konkretnym elemencie Björn coraz mniej im ustępuje), ale jeśli spojrzeć na parametry czysto defensywne oraz te bezpośrednio związane z rozgrywaniem piłki od własnego pola karnego, to tutaj nie ma już żadnych wątpliwości, gdzie powinniśmy szukać obecnie numeru jeden. Ale skoro jesteśmy już przy formacji defensywnej, to warto dostrzec i pochwalić również dwa bardzo solidne występy doświadczonej Sembrant, dla której było to zdecydowanie najbardziej udane zgrupowanie kadry od dłuższego czasu.

duet z Häcken – Rosa Kafaji na swoją realną szansę w kadrze czekała niezwykle długo i cierpliwie, ale gdy ten moment wreszcie nadszedł, to jej pierwszy, reprezentacyjny występ w wyjściowej jedenastce okazał się przede wszystkim pasmem niekończących się frustracji. Owszem, było kilka udanych dryblingów, zdarzyła się też potężna bomba w poprzeczkę bośniackiej bramki, ale ogólny obraz był wyraźnie odmienny od tego, który towarzyszył nam podczas oglądania popisów dwudziestolatki z Hisingen chociażby w fazie grupowej tegorocznej Ligi Mistrzyń. Na szczęście, okazja do poprawki nadeszła nadzwyczaj szybko, a w swoim rodzinnym Sztokholmie Kafaji była już niemal nie do zatrzymania. Gol, asysta, udział przy jeszcze jednym trafieniu i… wierzymy, że niejako przy okazji zrzucona w ten sposób z barków presja ogromnych oczekiwań licznych kibiców czy komentatorów. A bez niej, o czym doskonale wiemy, każdemu gra się zdecydowanie łatwiej. Swoją pieczątkę na obu lutowych wiktoriach z naprawdę efektownym stylu postawiła także druga z liderek ofensywy Häcken Anna Anvegård. Dwukrotna królowa strzelczyń Damallsvenkan pokazała, że w roli cofniętej napastniczki potrafi doskonale odnaleźć się także w warunkach reprezentacyjnych, a na nadmiar ciekawych opcji w tym akurat sektorze boiska w najbliższej przyszłości narzekać z pewnością nie będziemy.

koncepcja otwartych drzwi – punkt najważniejszy, ale zarazem i najbardziej kontrowersyjny. Nikt nie zamierza podważać tu oczywistego faktu, że futbol to prawdopodobnie najbardziej zespołowy spośród wszystkich sportów drużynowych, ale jednak nawet w takich okolicznościach warto czasami wyjść poza własną strefę komfortu i zobaczyć, jakie efekty to przyniesie. Dziś, bogatsi o wiedzę z minionego tygodnia, możemy powiedzieć już, że krokiem we właściwym kierunku okazało się postawienie na ofensywne duety z Häcken oraz Fiorentiny. Sportowo zdecydowanie obroniła się ponadto Matilda Vinberg, a po lewej stronie trzyosobowego bloku defensywnego z niezłej strony pokazała się Amanda Nildén. Otrzymanej w Zenicy szansy w pełni nie wykorzystała za to Hanna Lundkvist, ale nie oznacza to bynajmniej, że już teraz najeży z tej konkretnej zawodniczki w jakikolwiek sposób definitywnie rezygnować. Co więcej, wciąż czekamy na efektowne wejście do kadry takich nazwisk jak Evelyn Ijeh, czy młodsza z sióstr Nildén, jeżeli tylko jej przywitanie z Damallsvenskan okaże się choćby w połowie tak spektakularne, jak oczekują tego wszyscy fani z Hisingen. W tym wszystkim nie chodzi jednak tyle o konkretne piłkarki, co o uniknięcie doskonale znanego nam z drugiej połowy kadencji Pii Sundhage syndromu zamkniętych drzwi. Jeżeli selekcjoner ma przekonanie na przykład do Hanny Bennison – bardzo proszę, jego prawo. W takim jednak razie liczyłbym na to, że pomocniczka Evertonu nie będzie dłużej kolekcjonowała kolejnych epizodów na wzór zawodowych, trzecioplanowych aktorek z kalifornijskich produkcji filmowych, a zamiast tego otrzyma realną szansę międzynarodowej weryfikacji (dokładnie tak, jak miało to miejsce przed kilkoma dniami). Swoją drogą, trochę szkoda, że przy okazji dwumeczu z Bośnią niepodważalną pozycję na dziewiątce miała Stina Blackstenius, bo aż prosiło się o to, aby właśnie teraz poszukać tu innej, alternatywnej koncepcji. Potencjalne potyczki z rywalkami pokroju Hiszpanek lub Angielek podobnym eksperymentom sprzyjać będą już bowiem zdecydowanie mniej, gdyż przeciwniczki lubiące i potrafiące rozgrywać między sobą futbolówkę wydają się być skrojone niemal idealnie pod profil snajperki Arsenalu, której obecność w wyjściowym składzie byłaby akurat wtedy całkowicie uzasadniona.

Johanna Kaneryd i Filippa Angeldal najprawdopodobniej będą w najbliższych latach stanowić trzon szwedzkiej kadry (For. SvFF)

Nie od dziś wiadomo, że warto być przyzwoitym, a składanych obietnic należy bezwzględnie dotrzymywać. Szwedzkie kadrowiczki, ustami zarówno własnymi, jak i członków sztabu gorąco zapewniały nas, że za ich sprawą naprawdę warto będzie wybrać się w mroźne, zimowe popołudnie na stołeczną Tele2 Arenę. Triumfalny powrót reprezentacyjnej piłki do stolicy uświetnić miały nie tylko pewne, przekonujące zwycięstwo, ale i miła dla oka gra, którą przynajmniej w teorii zdecydowanie łatwiej zaprezentować na tle rywalek pokroju zdecydowanie niżej notowanych Bośniaczek. I dowieźć te cokolwiek odważne zapowiedzi nawet się w jakimś stopniu udało, gdyż z obu lutowych potyczek bez trudu da się wyciąć fragmenty jednoznacznie świadczące o nieprzeciętnej piłkarskiej jakości wielu spośród naszych kadrowiczek. Czy jednak jest to równoznaczne z faktem, iż Blågult w wersji z pierwszego kwartału 2024 to zespół potrafiący skutecznie przyciągnąć do siebie rzeszę nowych fanów? Cóż, tutaj odpowiedź nie będzie już aż tak oczywista, choć – jak nie bez racji lubią w analogicznych sytuacjach powtarzać nasi angielscy przyjaciele – you can only beat what’s in front of you. A skoro przeciwniczki rodem z Bałkanów ani przez chwilę nie były w stanie realnie podłączyć się do rywalizacji, to stosukowo szybko przełączyliśmy się z futbolu pod napięciem na tryb treningowej gierki. I mając te wszystkie okoliczności na uwadze, trzeba wyraźnie podkreślić, że tego zgrupowania zdecydowanie nie zamykamy na minusie. A w naszych obecnych realiach brak minusa to już w zasadzie niemalże taki malutki plusik.

Tak, mówimy o pozytywach, choć doskonale pamiętamy, że to gościnie z Dywizji B jako pierwsze stworzyły sobie na Tele2 Arenie stuprocentową okazję bramkową. W odstępie zaledwie kilkunastu sekund najpierw Amela Krso omal nie wkręciła nam futbolówki bezpośrednio z rzutu rożnego, a następnie jeden z najbardziej spektakularnych kiksów inauguracyjnej edycji Ligi Narodów zanotowała Maja Jelcic, nie potrafiąc wycelować z kilku metrów w pustą w zasadzie szwedzką bramkę. Inna sprawa, że dziewiętnastoletnia pomocniczka mediolańskiego Interu tak wybornej okazji w ogóle by nie miała, gdyby chwilę wcześniej Zecira Musovic lepiej oszacowała tor lotu dośrodkowanej przez Krso futbolówki. Rezerwowa golkiperka Chelsea kolejny już raz nie popisała się jednak w tym elemencie piłkarskiego rzemiosła i tylko uśmiech fortuny w połączeniu z rażącą nieskutecznością młodej Bośniaczki sprawiły, że na sztokholmskim stadionie to Szwedki niespodziewanie nie stały się nagle drużyną zmuszoną do odrabiania strat.

W kolejnych minutach działo się już jednak zdecydowanie bardziej sympatycznie, a to, co dobre tradycyjnie rozpoczęło się od… niestandardowo rozegranego stałego fragmentu gry. Najlepsza na placu Filippa Angeldal w kompletnie niesygnalizowany sposób odegrała do doskonale ustawionej na szesnastym metrze Matildy Vinberg, a nowa zawodniczka londyńskiego Tottenhamu w piłkę wprawdzie czysto nie trafiła, ale w jej przypadku okazało się to nie przekleństwem, lecz zbawieniem, gdyż uderzona przez nią futbolówka ostatecznie zmyliła wszystkich z bośniacką bramkarką na czele. Kolejne dwa gole celebrować mogliśmy jeszcze zanim zawodniczki obu ekip udały się na przerwę do szatni i w obu wspomnianych sytuacjach mieliśmy do czynienia z jakąś formą indywidualnego przełamania. Jako pierwsza dokonała tego Stina Blackstenius, która kilkanaście minut wcześniej w charakterystycznym dla siebie stylu zdążyła już przegrać jeden pojedynek sam na sam z Hasanbegovic. Tym razem, świetnie obsłużona przez wszędobylską Annę Anvegård snajperka Arsenalu przymierzyła jednak po ziemi tak perfekcyjnie, że nawet najwięksi sceptycy jej obecnej dyspozycji musieli pokiwać z uznaniem głowami. Radość dumnie eksponujących niebiesko-żółte barwy fanów nie zdążyła jeszcze na dobre ucichnąć, a tymczasem swoje premierowe trafienie w dorosłej kadrze zapisała na swoim koncie Rosa Kafaji, podkreślając niejako fakt, iż właśnie w tej chwili naprawdę warto na nią stawiać. Druga część meczu to już tylko spokojna kontrola boiskowych wydarzeń, nerwy na słabo prowadzącą dzisiejsze spotkanie Włoszkę Silvię Gasparotti i wreszcie charakterystyczna cieszynka Filippy Angeldal, która swojego gola zadedykowała spodziewającej się dziecka partnerce Megan Brakes. Od strony czysto statystycznej warto podkreślić, że przy bramce numer cztery do trafienia z pierwszej połowy kapitalną asystę dopisała Kafaji, a w samej końcówce podobnym wyczynem popisała się również Matilda Vinberg. Dwudziestoletnia pomocniczka przytomnie zacentrowała z lewego skrzydła na głowę Pauline Hammarlund, a ta ostatnia błyskawicznie uwolniła się spod krycia i pokazała, że w przeciwieństwie do niektórych koleżanek z formacji ataku, ona akurat nie potrzebuje wielu okazji, aby z powodzeniem zapisać się w tej zdecydowanie najważniejszej rubryce meczowego protokołu. Choć z drugiej strony, o sytuację z doliczonego czasu gry zawodniczka włoskiej Fiorentiny jak najbardziej może mieć do siebie pretensje, gdyż zabrakło naprawdę niewiele, a zamiast pojedynczego trafienia zanotowalibyśmy przy jej nazwisku ustrzelony w zaledwie kilka minut dublet.

Warto być przyzwoitym. Ale o ile piłkarska przyzwoitość wciąż w zupełności wystarcza, aby podkreślić dystans dzielący nas od europejskiej, drugiej ligi, o tyle w rozpoczynających się już za nieco ponad miesiąc eliminacjach EURO ’25, trzeba będzie zaprezentować na boisku zdecydowanie więcej. Pewne jest bowiem, że poprzeczka powędruje znacząco w górę, a na jakiej wysokości ostatecznie zawiśnie, dowiemy się już w najbliższy wtorek. To właśnie tego dnia okaże się, czy podopieczne Petera Gerhardssona trafią do grupy strachu (potencjalnie z Hiszpanią i Anglią), czy może w walce o przepustki na szwajcarskie stadiony zostanie im przydzielony nieco łatwiejszy zestaw wyzwań. Bez względu na szczegółowe wyniki losowania, na wiosnę i tak niechybnie czeka nas weryfikacja zarówno obecnego potencjału, jak i miejsca, w którym znaleźliśmy się w pół roku po mundialowym sukcesie. Pozostaje zatem trzymać kciuki, aby jej wyniki zaskakiwały nas wyłącznie pozytywnie.

Na Igrzyskach 1992 Jonas Axeldal zagrał między innymi na murawie Camp Nou w Barcelonie (Fot. Bildbyrån)

Luty nie był w tym roku wyjątkowo gorącym miesiącem na szwedzkim ryneczku transferowym, w związku z czym kolejną część tradycyjnej aktualizacji rozpoczynamy bardzo nietypowo, bo od ogłoszenia nazwiska nowego trenera Vittsjö. 53-letni Jonas Axeldal to niewątpliwie mało znana postać w środowisku Damallsvenskan, ale kariery zawodniczej może pozazdrościć mu każdy z pozostałych trzynastu szkoleniowców terminujących obecnie w naszej najwyższej klasie rozgrywkowej. Grający niegdyś na pozycji wysuniętego napastnika Axeldal ma bowiem w swoim CV między innymi występy w klubach włoskich i angielskich, a także udział w finałach Igrzysk Olimpijskich 1992 w Hiszpanii, gdzie wraz z reprezentacją Szwecji doszedł do ćwierćfinału. W tym ostatnim nowy opiekun piłkarek z północnej Skanii pojawił się na placu gry przy stanie 0-2, ale pomimo odrobienia połowy strat, drużyna prowadzona wówczas przez Nisse Anderssona i tak musiała ostatecznie uznać wyższość Australii, co w kraju przyjęto ze sporym rozczarowaniem. Pozostaje zatem życzyć, aby nowy rozdział trenerskiej przygody zdecydowanie bardziej przypominał Axeldalowi grupowe starcie z Marokiem, w którym to nasz bohater również wystąpił, a Szwedzi pewnie i całkowicie zasłużenie rozbili rywali z Afryki 4-0.

Brak hitowych transferów piłkarek to wbrew pozorom całkiem dobra informacja dla wszystkich kibiców Hammarby, Häcken oraz Rosengård, gdyż to właśnie przedstawicielki tych trzech klubów w teorii mogłyby być najbardziej łakomym kąskiem dla mocarzy z Anglii i innych nacji kontynentalnej Europy. Warto jednak pamiętać, że potencjalnych wzmocnień jeszcze przez kilka tygodnie aktywnie szukać będą przedstawiciele amerykańskiej NWSL, w której to zawodniczki z Europy i Azji z roku na rok odgrywają coraz bardziej znaczące role i ten trend będzie się raczej wyłącznie pogłębiać. W gabinetach szwedzkiej wielkiej trójki nikt nie może zatem spać spokojnie, bo przykład Linköping dobitnie pokazuje, jak wielkim problemem może okazać się wyrwanie zespołowi trzech filarów wyjściowej jedenastki podczas trwania jednego okienka. Jasne, sportowa wartość Yuki Momiki, Saori Takarady, czy Stiny Lennartsson nigdy nie była chyba przedmiotem jakichkolwiek sporów i dyskusji, ale dopiero w pierwszych zimowych sparingach widzimy w obrazku jak wiele znaczyła dla LFC obecność tych właśnie zawodniczek na murawie. Z problemami w okres przedsezonowy weszli także w Norrköping, choć wzmocniona transferem Fanny Andersson drużyna trenera Fredheima niezmiennie pozostaje jednym z kandydatów do miana rewelacji sezonu. Nadspodziewanie solidnie prezentuje się natomiast u progu wiosny Växjö Olofa Unogårda, a także – co może być chyba odbierane w kategoriach największego zaskoczenia – budowana trochę po cichu i bez jakichkolwiek fajerwerków ekipa z Brommy.

Na papierze nieco słabiej niż w analogicznym momencie rok temu wygląda Piteå, ale dla Stellana Carlssona to zdecydowanie żadna nowość, więc akurat z oceną tej drużyny najlepiej wstrzymać się przynajmniej do półmetka rundy wiosennej. Powodów do przesadnej radości nie mają ponadto sympatycy obu beniaminków, lecz o ile w przypadku AIK da się jeszcze znaleźć rozsądne argumenty przemawiające za uniknięciem tego najbardziej niechcianego scenariusza (choć po prawdzie z tygodnia na tydzień jest ich coraz mniej i narastającą niecierpliwością wyczekujemy odwrócenia trendu), o tyle Trelleborg prezentuje się nam jako klasyczny wręcz kandydat do pewnej i naprawdę bolesnej degradacji. W tym jednak cały problem, że w pierwszej dekadzie marca 2023 w podobnych słowach najpewniej wypowiedzielibyśmy się w temacie Uppsali, a na murawie ambitny beniaminek o utrzymanie walczył dzielnie do ostatniej minuty ostatniej kolejki sezonu. Przedwcześnie wyroków ferować zatem nie będziemy, bo futbol kochamy również za jego nieprzewidywalność. A na boiskach Damallsvenskan zobaczymy w tegorocznych rozgrywkach wiele zawodniczek, które miałyby na ten temat do opowiedzenia naprawdę inspirujące historie…

Damallsvenskan – ryneczek transferowy (stan na 26. lutego 2024)